Update: 18.08.2016

Wieża Bismarcka i pomnik ku czci poległych
Wieża Bismarcka w Okonku.

Planowanie budowy

Inicjatorem budowy Wieży Bismarcka w Okonku było „Zrzeszenie Użyteczności Publicznej w Okonku” pod przewodnictwem naczelnika poczty Ernsta Nitschke ze Szczecinka.

Na miejsce budowy wieży Zrzeszenie Użyteczności Publicznej wybrało, leżące na północ od miasta, Wzgórze Tecława (191 m n.p.m.). Uchwałą rady miasta zatwierdzono miejsce budowy i przyznano subwencję w wysokości 300 marek.

Budowę sfinansowano z dobrowolnych datków, loterii oraz reklamy. Chłopi dostarczyli bezpłatnie materiał budowlany na miejsce budowy.

Całkowity koszt budowy wyniósł 12.800 marek.

Już na początku roku 1908 zebrano 3.000 marek w formie darów, tak, że kamień węgielny pod budowę budowli można było położyć 01.04.1908.


Prace budowlane

Głównym architektem i wykonawcą prac budowlanych był budowniczy Stelter z Okonka.

Za materiał budowlany posłużyła cegła i beton (wiązanie krzyżowe) oraz kamienie granitowe (mur cyklopowy). Przed wieżą (po stronie zachodniej) postawiono 4,5 metrowy pomnik ku czci poległych (jako obelisk z orłem) i tablicą pamiątkową z nazwiskami zmarłych mieszkańców Okonka „za króla i ojczyznę”.


Opis wieży (za czasów uroczystego otwarcia)

Wieżę widokową z misą ogniową, o wysokości ok. 22 m (wg innych źródeł 24 m) można podzielić na trzy człony, cokół, trzon wieży i głowicę wieży.

Każda z czterech stron wysmukłej wieży wygląda nieco inaczej. Łuki półkoliste pełne przeplatają się z ostrołukami. Zastosowano też wszelakie formy zdobienia, od schodkowych ozdób, nisz, przeróżnych dekoracji poprzez mur i kamienie skalne w różnych kolorach do okien uformowanych na różne sposoby.

Na 1,5 metrowym, kwadratowym cokole (5,00 m x 5,00 m) wznosi się lekko cofnięty cokół wieży (4,84 m x 4,84 m), zwężający się ku górze do wysokości 4,85 m.

Po stronie zachodniej znajduje się wpuszczona w mur nisza o wysokości 4,35 m i szerokości u podstawy 2,00 m, która na górze zwęża się i zamyka półkoliście. Przed niszą postawiono 4,50 metrowy pomnik ku czci poległych w formie obelisku z osadzonym orłem.

Przed drzwiami wejściowymi po stronie wschodniej znajdują się schody o szerokości 1,30 m z dwoma stopniami. Dolny półkolisty stopień ma wysokość 0,32 m, szerokość 1,75 m, i długość w szczytowym punkcie 0,75 m. Drugi stopień ma wysokość 0,20 m, szerokość 1,80 m i długość 0,55 m.

Do drzwi wejściowych (szer. 1,27 m), które znajdują się na wysokości 0,52 m od powierzchni ziemi, prowadzą kamienne schody. Drzwi zakończone są półkoliście (wysokość w centralnym miejscu 2,07 m, po bokach 1,90 m).

Drewnianymi, prawoskrętnymi schodami po lewej stronie (86 stopni i kilka spoczników), można dostać się na platformę widokową.

Cokół jest optycznie oddzielony od właściwego trzonu wieży fryzem blanku, przebiegającym na wysokości 4,85 m.

Trzon wieży kończy się po bokach na wysokości ok. 16 m zadaszonymi, wąskimi filarami narożnymi. Środkowe ściany przechodzą bez optycznego rozdziału w węższą głowicę wieży.

Na platformie widokowej z blankiem zainstalowano paterę ogniową.

Na wieży przymocowano płaskorzeźbę Bismarcka z brązu (dokładne miejsce nieznane), wykonaną w odlewni w Mannheim. Oprócz tego okno oprawiono kolorowym szkłem.


Historia wieży

W uroczystości otwarcia wieży w dniu 16.08.1908 (wg innych źródeł 23.08.1908, względnie dopiero w 1912r., patrz poniżej) udział wzięły liczne zrzeszenia i mieszkańcy Okonka. Równocześnie odbyło się uroczyste odsłonięcie pomnika ku czci poległych. Przemówienie okolicznościowe wygłosił landrat Eckert von Bonin (1854-1912), który w przemówieniu odniósł się do 10. rocznicy śmierci Ottona von Bismarcka.

Ernst Nitschke przedstawił w swojej mowie historię powstania budowy Wieży Bismarcka, od początku, aż do ukończenia jej budowy w przeciągu 16 miesięcy i przekazał wieżę wraz z pomnikiem miastu Okonek.

Wieczorem na wieży dokonano inauguracyjnego rozpalenia „ognia pamięci”.

W roku 1992 na koronie wieży znajdowała się drewniana, przeszklona naokoło nadbudówka z trzema oknami i używana była jako wieża przeciwpożarowa. Po obelisku pozostał jedynie fragment cokołu. Płaskorzeźba Bismarcka i witraż zostały usunięte.

W czerwcu 2011 wieżę zastano zamkniętą. Na koronie wieży znajdowała się nadbudówka z licznymi oknami, do której przymocowano instalacje antenowe.

W październiku 2015 stan wieży prawie się nie zmienił. Budowla w większym stopniu zarośnięta  była drzewami i krzakami.

Wieża w Polsce nazywana jest również Wieżą Tecława.


Linki

Google Maps

Google Earth


Źródła

Seele, Sieglinde: Lexikon der Bismarck-Denkmäler, wyd. Imhof  Petersberg, 2005, str. 325/326
Seele, Sieglinde, Mannheim (archiwum Seele): BISMARCK-TURM (-WARTE) von RATZEBUHR /Pommern
- von Bismarck, Valentin: Bismarck-Feuersäulen u. Türme (nieopublikowany manuskrypt); nr 151 "Bismarck-Feuersäule bei Ratzebuhr i. Pommern.", 1900 - 1915, 1937, (Archiwum Burszostwa Alemannia, Bonn), [data inauguracji: 16.08.1908]
- Thiel, Erwin: „Ratzebuhr Pommern von 1553-1938“, str. 45-47, str. 82-83; wyd. Erwin Thiel, Nörvenich [data inauguracji:1912]
- Neustettiner Heimatkalender 1909 mit Kreis Chronik, wyd. Hertzbergsche Buchdruckerei Neustettin: „Die Einweihung des Bismarckturmes in Ratzebuhr“ [data inauguracji: 16.08.1908]
-Bielefeld, Jörg: wymiary wieży (czerwiec 2011, bez gwarancji)


Autorzy zdjęć

- Krzysztof Kierek (maj 2007)
- Marek Mosoń , Wrocław (czerwiec 2011)
- Jörg Bielefeld , Remscheid (czerwiec 2011)
- Ralph Männchen, Drezno (październik 2015)


Tłumaczenie na język polski Marek Mosoń , Wrocław