Update: 03.02.2013

Kolumna Bismarcka od Związku Karkonowskiego
Kolumna Bismarcka w Boguszowie-Gorcach

Planowanie budowy

Związek Karkonoski, Grupa Wschodnia Boguszów – Gorce, pod przewodnictwem dr F. Brandstättera, była inicjatorem budowy Kolumny Bismarcka w roku 1900, rok po odezwie niemieckich studentów.

Pod przewodnictwem dr F. Brandstättera utworzono komitet budowy wieży.

Komitet polecił rzeźbiarza Alfreda Daehmala z Jeleniej Góry i dał mu wolną rękę w zaprojektowaniu Wieży Bismarcka (Daehmal zaprojektował również Wieżę Bismarcka w Staniszowie.

Na miejsce budowy komitet wybrał wzgórze Winklerberg, stożek porfirytowy na północ od Boguszowa-Gorce (690 m n.p.m.). Po postawieniu wieży nazwę wzgórza przemianowano na Wzgórze Bismarcka.

W maju 1902 położono kamień węgielny.

Budowę wieży, wartej ok. 5.000 marek, sfinansowano ze środków Związku Karkonowskiego. 4.100 marek przeznaczono na samą wieżę a 520 marek na granitowe schody prowadzące na Wzgórze Bismarcka.


Prace budowlane

Prace budowlane wykonał rzeźbiarz Alfred Daehmel z Jeleniej Góry.

Do budowy zastosowano granit ze Szklarskiej Poręby.

Ze względu na wysokie koszty transportu bloków granitowych koleją z oddalonej o 60 km Szklarskiej Poręby wzrosły koszty budowy.


Opis wieży

Do kolumny Bismarcka prowadziły granitowe schody z sześcioma spocznikami.

Kolumna ogniowa bez platformy widokowej na kwadratowej podstawie o wymiarach 3, 50 m x 3, 50 m miała wysokość 11 m.

Wąska kolumna ogniowa wzorowana była na standardowym projekcie Wilhelma Kreisa „Zmierzch Bogów”. Na dwu i pół metrowym cokole wznosiły się 4 wąskie kolumny połączone gzymsem.

Na kwadratowym gzymsie wieży znajdowała się inskrypcja „BISMARCK”, poniżej której miał zostać przymocowany herb Bismarcka (prawdopodobnie tego zamiaru nie zrealizowano).

Kilkustopniowa nadbudowa na głowicy wieży posiadała 4 narożne stożki, pomiędzy którymi umieszczono zdejmowaną misę ogniową.

Zdejmowana misa ogniowa (średnica 0, 75 m) opalana była mieszaniną oleju smołowego i nafty w stosunku 1:1. Blaszana misa ogniowa kosztowała zaledwie 5 marek. W celu rozpalenia w niej ognia wnoszona była na górę za pomocą prostej drabiny.

Na szczyt płaskowzgórza z kolumną ogniową można było wejść kamiennymi schodami z sześcioma spocznikami.


Historia wieży

Uroczyste otwarcie wieży odbyło się 02.09.1902. W tym dniu na kolumnie po raz pierwszy rozpalono ogień. W tym celu użyto mieszaniny oleju smołowego i nafty w stosunku 1:1.

Ogień rozpalano też 02.09.1903 oraz w kolejnych latach dnia 22.06.

Wieżę wysadzono w roku 1947. Pierwsza nieudana próba wysadzenia wieży miała miejsce w samo południe 22.07.1947 (miejscowe władze chciały w ten sposób uczcić święto 22 lipca). Jeszcze tego samego roku przeprowadzono drugą, ostateczną próbę wysadzenia.

W maju 1992 można było znaleźć jeszcze resztki kamieni ze zburzonej Wieży Bismarcka. Wokół leżały granitowe bloki. Na jednym z nich można było odczytać dwie litery MA, pochodzące z napisu BISMARCK. Schody prowadzące od podnóża wzgórza na jej szczyt również podzieliły los wieży.

Wzgórze Bismarcka przemianowano na „Kopisko”, jednak mieszkańcy Boguszowa – Gorce w dalszym ciągu (w roku 2002) nazywali je wzgórzem Wzgórzem Bismarcka.


Linki (miejsce stania kolumny)

Google Maps

Google Earth

Godna polecenia galeria zdjęć kolumny


Źródła

- Seele, Sieglinde: Lexikon der Bismarck-Denkmäler, wyd. Imhof-Petersberg, 2005, str. 170/171
Seele, Sieglinde; Mannheim (archiwum Seele): BISMARCK-TURM von GOTTESBERG / Schlesien
von Bismarck, Valentin: Bismarck-Feuersäulen u. Türme (niepublikowany manuskrypt); nr 74 "Die Bismarck-Feuersäule zu Gottesberg i. Riesengebirge", 1900 - 1915, 1937 (w archiwum Burschenschaft Alemannia, Bonn)
Zeitschrift des Bismarck-Bundes (czasopismo związkowe): 5. rocznik 1907 (dodatek: „Die Bismarck-Feuersäule“)
Ehrhardt, Max: Bismarck im Denkmal des In- und Auslandes, Thüringische Verlags-Anstalt Eisenach-Lipsk, 1903, nr 36 "Die Bismarck-Säule zu Gottesberg (Riesengeb.)“

Zdjęcia

-Jörg Bielefeld, Remscheid (zdjecia historyczne)
-Zenon Dzięcioł, Polska (czerwiec 2002)


Tłumaczenie na język polski – Marek Mosoń, Wrocław


Steinreste Bismarckturm Gottesberg
Juni 2002

Foto: Zenon Dzieciol
Fundament Bismarckturm Gottesberg
Juni 2002

Foto: Zenon Dzieciol