Update: 01.02.2013

Polski pomnik w miejscu Kolumny Bismarcka
Kolumna Bismarcka we Wschowie

Planowanie budowy

W lipcu 1899, na wezwanie niemieckich studentów, landrat powiatu wschowskiego, Bruno Alsen (landrat w latach 1898-1904), zainicjował wraz z dyrektorem fabryki Manntenklottem budowę Wieży Bismarcka we Wschowie.

Utworzono „Komitet Budowy Kolumny Bismarcka dla Miasta i Powiatu Wschowskiego” pod przewodnictwem Theodora von Heppe (landrat powiatu wschowskiego w latach 1904-1915).

Na miejsce budowy komitet wybrał wzgórze na północ od miasta, przy drodze ze Wschowy do Osowej Sieni (szosa powiatowa do Leszna). Powiat wschowski przekazał komitetowi bezpłatnie plac budowy.

Komitet wybrał do realizacji nagrodzony pierwszym miejscem przez Związek Studentów projekt architekta Wilhelma Kreisa „Zmierzch Bogów”.

Finansowanie tej drogiej budowy pochodziło z datków oraz fundacji rady powiatu. Szacunkowe koszty wynosiły 11.000 marek (wg. innego źródła 13.500 marek). Rada powiatu ofiarowała na budowę Wieży Bismarcka najpierw 2.500 marek, a następnie 3.300 marek. Płaskorzeźbę z brązu ufundował Theodor von Heppe wraz z trzema obszarnikami, koszty montażowe pokrył podpułkownik von Oppen.


Prace budowlane

Na początku roku 1904 zaapelowano do mieszkańców o przetransportowanie na plac budowy kamienie do budowy wieży.

10.04.1904 położono kamień węgielny.

Do budowy użyto granitowych głazów narzutowych z powiatu wschowskiego.

Wykonawstwo powierzono przedsiębiorstwu R. Michel ze Wschowy. Płaskorzeźbę wykonał rzeźbiarz Engelhard z Charlottenburga.


Opis wieży

12-metrową kolumnę ogniową bez platformy widokowej wzniesiono na usypanym wzgórzu.

Za podstawę wieży posłużył dwustopniowy kwadratowy podest.

Na kwadratowym cokole wznosił się lekko zwężający ku górze trzon wieży.

Cztery krawędzie trzonu składały się z typowych dla projektu „Zmierzch Bogów” połączonych architrawem trzy czwarte kolumn, nad którym znajdowała się trójstopniowa nadbudowa.

Blaszana misa ogniowa o średnicy 2,6 m na głowicy wieży (koszt 500 marek) opalana była szczapami drewna nasączonego naftą. Wysokość płomieni wynosiła 3-5 m w czasie spalania ok. 2 godz.

Na trzonie wieży po wschodniej stronie kolumny umieszczono tablicę z piaskowca z medalionem Bismarcka z brązu (średnica 1 m).


Historia wieży

Uroczyste poświęcenie Kolumny Bismarcka odbyło się 25.06.1905. Landrat von Heppe wygłosił okolicznościowe przemówienie.

Według niepotwierdzonych informacji, kolumna została zniszczona podczas działań wojennych pod koniec II Wojny światowej. Cokół kolumny istniał jeszcze w maju 1967.

W roku 1992 wieży Bismarcka nie było [Seele]. W dalszym ciągu istniało usypane z ziemi wzgórze, na którym postawiono polski pomnik.


Linki (miejsce stania kolumny)

Google Maps

Google Earth


Źródła

- Seele, Sieglinde: Lexikon der Bismarck-Denkmäler, wyd. Imhof-Petersberg, 2005, str. 151
Seele, Sieglinde; Mannheim (archiwum Seele): BISMARCK-SÄULE von FRAUSTADT / Posen
von Bismarck, Valentin: Bismarck-Feuersäulen u. Türme (niepublikowany manuskrypt); nr 116 "Bismarck-Feuersäule bei Fraustadt i. Posen", 1900 - 1915, 1937 (w archiwum Burschenschaft Alemannia, Bonn)
Zeitschrift des Bismarck-Bundes (czasopismo związkowe): 2. rocznik 1904 (nr 6,str. 2; nr 9, str. 2; nr 11/12, str. 9);  3. rocznik 1905 (nr 2, str. 5; nr 5, str. 5/6; nr 8, str. 9)


Zdjęcia

- Jörg Bielefeld, Remscheid (widokówki historyczne)


Tłumaczenie na język polski – Marek Mosoń, Wrocław